A Avoa

A avoa Pura, con xa moitos anos e moitas enrugas, sorriume igual ca sempre cando lle pedín que me contara algún conto de cando era nena. E aínda que xa pasara unha morea de tempo acordábase moi ben, vaia se se acordaba...

Purita, como lle chamaban de pequena na casa, era unha cativa de cara alegre, grandes ollos escuros e unha longa melena negra e rizada, que naceu e medrou nunha aldea formada por apenas unha ducia de casiñas humildes e un fermoso souto de castiñeiros.

Moitas veces, á noitiña, sentaba no colo da súa Madriña a carón da lareira e pedíalle:

-Madriña María, cánteme unha cantiga.

E a Madriña, compracente, sempre tiña alguna copla nova para lle enseñar á nena.

-“Canta miña cantaruxa,

Canta miña cantaruxa,

Quen ten rabia que rabee,

Quen ten catarro que tusa”

Pura comezou a escola cando cumpriu os seis anos, e como non había mestre na súa parroquia,  tiña que ir camiñando ata un lugar veciño. Alí foi onde aprendeu as primeiras letras, ata que houbo escola na súa aldea co mestre “Don Manuel”.

Estudiaba “O Silabario”, que era o libro que tiñan daquela, escribía no “pizarrillo” e a facía algunha labor de costura. Pero a Pura o que máis lle gustaba, coma a tódolos nenos, era xogar coas súas curmáns e cos outros veciños da aldea.

Nas tardes de verán, cando ía demasiado calmuso para ir co gando ó prado ou co sacho á leira, sentaban á sombra e xogaban ós “Pelouros”.  Outros días xogaban ós “Tres Navíos”.

  

O pai de Pura, igual que moitos homes labregos tivo que emigrar. Foi moi triste aquel día que embarcou cara a Arxentina. Tardou  moitos anos en voltar, e ¡canto o botou de menos!

Pero un día, por fin, o seu Papá voltou á casa e tróuxolle un regalo; e cando o veu, a pequena non podía ca emoción, non daba creto ó que vía: ¡era unha boneca! Unha fermosa boneca cun vestidiño branco e pelo rizado como o dela que pechaba e abría os ollos. Pura sentiuse a nena máis feliz do mundo. Nunca tivera un xoguete así. Daquela, as únicas bonecas cas que xogaban ela e as outras eran unhas de trapo que elas mesmas facían como podían. Fachendosa,  presumía diante das outras nenas (e tamén compartía) E, a verdade, é que era a envexa de toda a aldea, non había outra coma aquela.

Foi o mellor regalo que lle fixeron nunca.

XOGO DOS PELOUROS:

Buscaban catro ou cinco pedriñas, redondeadas e de pouco peso, e pousábanas no chan. O que empezaba, debía tirar ó aire unha das pedras e antes de que caera, tiña que recoller unha das do chan e volver a abrir a man axina para pillar no aire a primeira. ¡Había que ser ben áxil! Se non o conseguía, pasaba o turno ó seguinte.

XOGO DOS TRES NAVÍOS:

Xuntábanse uns cantos e berraban: 

- ¡Tres navíos a la mar! E saían correndo coma raios tres nenos.

- ¡Otros tres a navegar! – volvían berrar. E outros tres saían a fume de carozo tratando de pillar ós que marcharan antes.

Na casa da tía Lila

Na casa da tía Lila ole que arrecende a bolos de leite.
Unhas cortinas de cogumelos con volantes amarelos adornan a fiestra da cociña e fan xogo co pano da cor da mostaza coa que a tía prende as ondas da súa media melena e co mandil de cadros vichy que hoxe viste. Non hai lugar no mundo no que un almorzo sepa mellor que naquela cociña.
A tía cantaruxa mentras prepara chocolate con leite e ó moverse grácil ó ritmo das estrofas para facerme rir, vexo na sua faciana o mesmo sorriso, as mesmas fazulas gordiñas e a mesma mirada que as da avoa; ben se notaba que eran irmáns.

Despois do desaiuno, axúdolle co millo das galiñas e recollo os ovos con moito tino e responsabilidade, mentras a tía, aínda ben garrida pra os anos que leva ás costas, carrexa herba para os coellos e alaba as miñas tarefas facéndome por colorada, mentras se laia do soia que esté sempre e de que só vaia pasar con ela algunha fin de semana moi vez en cando.
Por min, iría cada venres de visita, ou polo menos, todos os venres, sábados e domingos de verán, porque o que toca facer despois dos traballos é algo polo que añoro que o estío sexa eterno: imos coller (e comer) amoras e acabo con algunha rabuñadura das silvas e os beizos pintados por dentro e por fora.

Logo de comer o guiso e algún doce caseiro de sobremesa, di a tía que toca durmir a sesta.
Co calmuso da tarde é ben certo que non está o corpo para poñerse a brincar, pero ter que deitarse paréceme o máis aburrido.
Acomodámonos en cadanseu sillón na solaina e trato de quedar moi queda atendendo á súa orde de non me mover, mentras vexo de reollo como á tía lle vai caendo a cabeza. Estiro as pernas para chegarlle ó maceteiro dos xeranios coa punta dos pes descalzos. Conto as xardineiras cheiñas de flores e penso que a tía ten tan boa man coas prantas coma para a repostería. Sóprolle á parexa de moscas que se me pousan no brazo. E comezo eu tamén a bocexar.
Escoito sonear a tía e aínda que me empezan a pesar os ollos, busco coa mirada no ceo despexado algún paxaro despistado que pase buscando a sombra.
De pronto unha nube, unha única nube. Non, é un barco. Unha nube-barco no medio do mar azul. Parece que se move cara min, cada vez está máis preto e chega xusto ó meu carón para deterse a menos de medio metro. Caladiña, levántome sen facer ruido e embarco naquela nave branca que semella algodón e que me sostén firme pero suave, e a nube comeza a se mover lixeira e sobe paseniña máis aló da cheminea da casa. Vexo toda a eira, o hórreo pequeniño, a viña, os pexegueiros... e disfruto da paisaxe mentras unha brisa leve me refresca a cara e tres carpas de cor laranxa brican arredor da nube coma se quixeran acompañarme a carón do navío naquela viaxe especial entre o ceo e o mar.
Logo, a nube vai baixando lixeira e arrímase á solaina pra deixarme no punto de partida. Toca a hora de baixar. Volvo ó meu sillón, mentras a tía aínda durme na mesma postura e pecho os ollos para disimular.

Esperto ó momento, cando chega ó meu naris o arrecendo dalgún doce que a tía xa prepara para merendar e vou na busca dela para contarlle que me parece ben que ó día seguinte tamén descansemos un pouco na solaina, pero a próxima vez, invitareina a ela tamén a dar un paseo en nube, que é moito máis divertido que sinxelamente durmir a sesta.

* * *